Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA), 11 Temmuz Dünya Nüfus Günü kapsamında “Hayatlar, Tercihler ve Gelecekler: Gençler Ne İstiyor, İlişki ile Ebeveynlik Kararlarını Neler Şekillendiriyor?” başlıklı yeni bir küresel rapor yayımladı. Bu rapor, gençlerin ilişki kurma, evlilik, ebeveynlik ve geleceğe dair kararlarını etkileyen faktörlere ilişkin kapsamlı veriler sunuyor.
Raporun en dikkat çekici bulgularından biri, gençlerin hala aile kurma ve çocuk sahibi olma isteğinin yüksek olduğunu göstermesi. 73 ülkeden yaklaşık 109 bin gençle gerçekleştirilen “Demografik Gelecekler Araştırması”na göre, her üç gençten ikisi evlenmek, her on gençten sekizi ise çocuk sahibi olmak istediğini belirtiyor. Gençlerin hayalindeki aile yapısı ise en az iki çocuklu bir aile olarak öne çıkıyor.
Ancak ekonomik belirsizlik, barınma sorunları, güvenli iş bulma zorlukları, cinsiyet eşitsizliği ve geleceğe dair endişeler, katılımcıların çoğunun bu hedeflerinden vazgeçmesine neden oluyor. Özellikle 25-39 yaş arasındaki evlenmek isteyen bireylerin dörtte biri bekar ve bir ilişki içinde değil.
Dünya genelinde 15-24 yaş grubunda 1,2 milyar genç bulunuyor ve bu sayının 2030 yılına kadar yaklaşık 1,3 milyara ulaşması bekleniyor. Türkiye’de ise 2026 itibarıyla 12,7 milyon genç yaşıyor ve bu rakam, toplam nüfusun yüzde 14,8’ini oluşturuyor. Gençlerin sağlığı, eğitimi ve istihdamına yapılacak yatırımlar, hem onların geleceği hem de ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişimi açısından büyük önem taşıyor.
Türkiye’de doğurganlık hızı global trendlere paralel olarak düşüyor. 2026’da toplam doğurganlık hızının 1,42’ye gerilemesi bekleniyor. Ancak daha önceki araştırmalar, ailelerin ideal çocuk sayısının hala ortalama 2,8 olduğunu ortaya koyuyor. Bu durum, insanların çocuk istememesi değil, uygun koşullara sahip olmamalarından kaynaklanıyor.
Ayrıca, ebeveyn olmanın kadınların çalışma hayatını erkeklere göre daha fazla etkilediği görülüyor. Üç yaşın altındaki çocuğa sahip kadınların yalnızca yüzde 27’si çalışırken, aynı evde yaşayan erkeklerde bu oran yüzde 91’e çıkıyor. UNFPA Türkiye’nin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile yaptığı analiz, özel sektörde çalışan kadınların yüzde 56,5’inin doğumdan sonraki ilk bir yıl içinde işten ayrıldığını gösteriyor.
